Naszym sponsorem jest:

Aktualności

Nadciśnienie płucne (łac. hypertensio pulmonalis) to stan, w którym dochodzi do podwyższenia ciśnienia krwi w tzw. krążeniu małym, czyli krążeniu płucnym. Tętnicze nadciśnienie płucne rozpoznaje się wtedy, gdy średnie ciśnienie w tętnicy płucnej przekracza 25 mmHg w spoczynku lub 30 mmHg w czasie wysiłku.

Mierząc wartość ciśnienia płucnego, nadciśnienie płucne można podzielić na trzy stadia zaawansowania choroby: łagodne (25-36 mmHg), umiarkowane (36-45 mmHg) i ciężkie (powyżej 45 mmHg).

Przyczyny nadciśnienia płucnego
Wzrost ciśnienia krwi w naczyniach płucnych może być następstwem różnych chorób. Do chorób stanowiących przyczynę tętniczego nadciśnienia płucnego należą:
• choroby serca, wady zastawek serca, np. niedomykalność zastawki trójdzielnej, zespół Eisenmengera w wadach wrodzonych,
• choroby płuc, np. pylica, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), bezdech senny, astma oskrzelowa, zwłóknienie płuc,
• choroby tkanki łącznej, np. reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), toczeń układowy,
• choroby zakrzepowo-zatorowe, głównie powikłania zatorowości płucnej,
• inne choroby uszkadzające naczynia płucne – tętnicze, żylne, włośniczkowe – m.in. HIV, nadciśnienie wrotne, zatrucia lekami lub toksynami itp.
Nadciśnienie płucne wynikające z innych chorób to wtórne nadciśnienie płucne. Pierwotne nadciśnienie płucne występuje bardzo rzadko, najczęściej u kobiet w średnim wieku. Czynnikami ryzyka tego typu nadciśnienia są obciążenia rodzinne i współistnienie nadciśnienia wtórnego.

Rokowania
Rokowanie w przypadku nadciśnienia pierwotnego jest złe. Średnie przeżycie od momentu rozpoznania choroby to 2-8 lat. Pod względem przyczyn wywoływania choroby, nadciśnienie płucne dzieli się na cztery grupy:
1. tętnicze nadciśnienie płucne – spowodowane głównie przez choroby tkanki łącznej, zakażenie wirusem HIV, nadciśnienie wrotne i wady serca;
2. żylne nadciśnienie płucne – spowodowane głównie przez choroby lewej komory i lewego przedsionka serca oraz przez wady zastawek lewej części serca;
3. nadciśnienie płucne związane z niedotlenieniem i chorobami układu oddechowego – spowodowane głównie przez choroby śródmiąższowe płuc, POChP, zaburzenia oddychania w czasie snu i długotrwałe przebywanie na dużych wysokościach;
4. nadciśnienie płucne związane z przewlekłą chorobą zakrzepowo-zatorową – spowodowane głównie przez skrzepy i zatory w tętnicach płucnych.

Objawy nadciśnienia płucnego
Niezależnie od tego, jakie są przyczyny nadciśnienia krwi w naczyniach płucnych, zmiany patologiczne dotykają przeważnie tętnic płucnych, skutkując przerostem ich błony mięśniowej i doprowadzając do obkurczania i uszkodzenia śródbłonka. Uszkodzone tętnice płucne zmieniają swoją reaktywność skurczowo-rozkurczową, czego efektem jest wzrost oporu naczyń płucnych wobec przepływającej przez nich krwi. Takie warunki zmuszają prawą komorę serca do wzmożonej pracy, co skutkuje przerostem mięśnia sercowego i rozwojem niewydolności prawej komory serca. Czasami dochodzi również do rozwoju niedomykalności zastawki trójdzielnej. Przeciążenie prawej komory serca prowadzi do zmniejszenia rzutu serca i przy braku leczenia – do śmierci. Objawy, które pojawiają się w przebiegu nadciśnienia płucnego, to głównie: napady duszności, także nocą, uczucie zmęczenia, szybka męczliwość podczas wysiłku, bóle dławicowe oraz omdlenia. Wraz z rozwojem choroby i powstaniem powikłań prawokomorowej niewydolności serca dołączają się takie objawy, jak: obrzęki kończyn, powiększenie wątroby, wodobrzusze, przesięki do jamy opłucnej i osierdzia, brak apetytu. Mogą również występować: zasinienia palców rąk i stóp, chrypka, krwioplucie, szmery sercowe, sinica centralnej części ciała, cechy autoimmunologicznego zapalenia tarczycy, pałeczkowatość palców.

Diagnostyka i leczenie nadciśnienia płucnego
Rozpoznanie nadciśnienia płucnego opiera się na wyniku bezpośredniego badania hemodynamicznego. W badaniu przesiewowym chorobę można podejrzewać na podstawie oceny gradientu wstecznego niedomykalności zastawki trójdzielnej. Leczenie nadciśnienia krwi w naczyniach płucnych uzależnione jest od stopnia zaawansowania choroby. Chorzy na nadciśnienie płucne muszą unikać sytuacji doprowadzających do nasilania objawów, a więc wysiłku fizycznego, przebywania na znacznych wysokościach i latania samolotem. Zalecane jest wykorzystanie tlenoterapii oraz ograniczenie soli kuchennej w diecie. Leczenie farmakologiczne nadciśnienia płucnego bazuje na lekach rozkurczających, takich jak Ca-blokery, inhibitory endoteliny, sildenafil, oraz na lekach zapobiegających przerostowi śródbłonka naczyń. Czasami istnieje konieczność podania diuretyków lub leków przeciwzakrzepowych. Leczenie operacyjne ma zwykle charakter paliatywny, pozwalający dotrwać pacjentowi do czasu transplantacji płuc i serca. Polega zazwyczaj na przebiciu przegrody między przedsionkami serca, co umożliwia przepływanie krwi bezpośrednio z prawego do lewego przedsionka i odciąża prawą komorę serca (leptosomia przedsionkowa). W ciężkich przypadkach nadciśnienia płucnego jedyną szansą dla chorego jest przeszczep płuc i serca. U pacjentów z zakrzepowo-zatorowym nadciśnieniem płucnym mechanicznie usuwa się skrzepy zrośnięte z wewnętrzną błoną tętnic płucnych.

Joanna Krocz
Tekst przygotowany został w ramach współpracy przez redakcję portalu www.abcZdrowie.pl

Bibliografia: Torbicki A., Kurzyna M., Choroby wewnętrzne. Przyczyny, rozpoznanie i leczenie, tom I, Wydawnictwo „Medycyna Praktyczna”, Kraków 2005, ss. 351-359, ISBN 83-7430-031-0.

Oferta partnetów Fundacji: